4-6- داراب افسر و شهریار بهجتی......... الهام کی مقصود
4-6- داراب افسر و شهریار بهجتی......... الهام کی مقصود
داراب افسر بختياري را ظاهراً بايد مهمترين و شناخته شدهترين شاعر معاصر لُر زبان شناخت چه را كه همهي شناخت اهل ادب ايران از ادبيات بومي مردم لُر (از لک زبانان کرمانشاه و ايلام گرفته تا بختياري و گويشوران ممسني و ليراوي بوشهر) منحصر به همين شاعر باشد ، زيرا شاعر داراي ديوان و دفترو نام آشناي ديگري را کمتر نام ميبرند و ميشناسند.
البته در حوزهي هرکد ام از زبانها و گويشهاي اين مردم سرايندگان ديگري هستند که بسيار صاحبنام و مقبولند اما در سطح ملي و خارج از حوزهي گويش خاص خود شناختي از ايشان وجود ندارد. اين مسئله به معني نبودن چهرههاي ادبي مهم و قابل توجه و قابل عرضه در حيطهي ادبيات لُر نيست بلکه صرفاً محصول عدم آگاهي ما و نپرداختن به معرفي و کشف ايشان است.
در همين
حوزه لري بختياري سرايندگان قديمتري مثل ملا زلفعلي كوراني نسبت به داراب افسر وجود دارد که بسيار قابل
بررسي هستند اما گاه حتي از نعمت انتشار ديوان نيز محروم ماندهاند.
شاد روان داراب افسر بختياري در يك خانواده اصيل بختياري در سال ۱۲۷۹ شمسي در
چغاخور از توابع استان چهارمحال بختياري به دنيا آمد. پدر ايشان آ اصلان از طايفه
احمد خسروي بختياري و مادرشان بي بي گوهر دختر حسين قلي خان ايلخاني است.
تربيت و پرورش در چنين خانواده اي تثبيت كننده تمام صفات نيك از قبيل ايمان ،مناعت
طبع ،صميميت و عاطفه ،شجاعت و انسان دوستي است كه شخصيت و اشعار وي ،نشان دهنده
كامل اين ويژگيها مي باشد.
شادروان داراب افسر بختياري يكي از پيشگامان شعر به زبان وگويش بختياري است براي
اينكه در ديوان شعر وي علاوه بر اشعار به زبان فارسي ، شعرهاي زيادي هم به گويش
بختياري دارد مانند خدائيه ، و نمايشنامه هاي منظوم : هميلا ، رستاخيز مسجدسليمان
كه شرح و بحث آنها نوشتاري ويژه را مي طلبد...
ديوان اشعارش تا كنون هفت بار چاپ شده است كه اين وضعيت نشان دهنده ارزشمندي كار
ايشان و استقبال ادب دوستان از اين كتاب مي باشد.
اين شاعر فقيد در قالبهاي كهن شعر فارسي مانند غزل ، قطعه و مثنوي شعرمي سرودند و
از نظر موضوعي، مفاهيمي مانند مدايح خدا و ائمه ،اخلاق و عرفان ، مفاهيم اجتماعي
،عشق و وصف آنها گنجانده شده است.
شعر داراب با توجه به شرايط خانوادگي و اصالت ايلي و شرايط اقليمي و اجتماعي ديار
بختياري سروده شده است و در حقيقت آيينه تمام نماي احساسات ،عواطف و ذوق سرشار يك
بختياري تبار مي باشد كه سادگي و صفاي انسان را بيان مي كند و صميميت زندگي
روستايي و عشايري را نشان مي دهد كه در كنار رنگ و بوي زندگي شهري و مشكلات
اجتماعي تلاش مي كند تا هويت عاطفي و انساني خود را حفظ كند و آن شور و شادماني
صادقانه و بي رياي خود را نسبت به انسانها آشكار مي نمايد تا افراد بتوانند در
مسير رشد تكامل انساني قدم بر دارند.
اگر مقايسه داشته باشيم بين دو شاعر بزرگ قومي ايران ،يعني محمد حسين شهريار و داراب افسر بختياري ، بدون شك هر دو از گنجينه هاي ادبيات معاصر ما هستند
به راستي آيا به همان ميزان كه شهريار امروز در ادبيات ما جايگاه دارد و به او بها مي دهند به داراب افسر هم بها مي دهند!؟
دانشجويان رشته هاي ادبي ما چه مقدار داراب را مي شناسند و به همين ميزان شهريار را!؟
شكي در اين نيست كه داراب افسر ناشناخته باقي مانده است .شهريار با شعر«علي اي هماي رحمت »مشهور شد و محبوب.... در حالیکه داراب افسر در مدح پيشواي اول شيعيان گفت:
سر سلسله جنبان همه كون و مكاني سرخيل بزرگان و اميران جهاني
فرمانده عالي همه عالمياني مدح تو چه گويم كه خورشيد عياني
شهريار با شعر علي اي هماي رحمت توانست قلب ها را فتح كند به پشتوانه آن ،ديوان اشعار او را صد ها ناشر چاپ كرد و همين شعر يكي از دروس مدارس شد اما داراب افسر وقتي به آن طرز شگفت انگيز در مدح حضرت علي(ع) مي سرايد:
روزي كه به عالم نه زمين بود و نه سما بود نه گنبد گردنده گردون سر پا بود
آنروز علي بود نگوييد چرا بود چون ذات علي آيينه ذات خدا بود
هيچ كس اين ظرافت و زيبايي را نمي بيند.چرا داراب را كسي نمي شناسد، چون اين شعر، درس هيچ كلاس و مدرسه اي نيست .
شهريار منظومه حيدر بابا را به زبان مادري خود مي سرايد .او در سرودن این منظومه از ادبیات ملی آذربایجان الهام گرفته است. این منظومه از جمله بهترین آثار ادبی در زبان ترکی آذری است.
حيدربابا
، دونيا يالان دونيا دى سليمان نان
، نوحدان قالان دونيادى
با مقايسه همين منظومه با خداييه داراب افسر بختياري كه اتفاقا آن هم به زبان
مادري است ، آنچه بر دل مي ماند بجز حسرت و افسوس نيست. داراب بي پرده با خداي
خويش زبان به گلايه باز مي كند و اگر شهريار كوه را واسطه قرار مي دهد او بدون
واسطه خدا را مورد خطاب قرار مي دهد.
ای
که روزی همه خلق ز انبار تونه آسمونها و زمین کرده کردار تونه
ئی همه نقش و نگاری که منه دنیا هد همه
از پرتو یک جلوه زدیدار تونه
از بررسي منظومه ارزشمند هميلاي داراب افسر كه آن هم به زبان بختياري است و بدون شك در ادبيات ما شاهكاريست مي گذريم اما آيا وقت آن نرسيده است كه گرد غربت و انزوا را از چهره اين شاعر بزرگ بزداييم؟
شادروان داراب افسر بختياري در سال ۱۳۵۰ شمسي به رحمت ايزدي پيوست و در قبرستان تخت پولاد اصفهان به خاك سپرده شده است.
داراب افسرافتخار خود را سرودن شعر لري ميداند همان طوري كه گفته است:
افسر ايي، فخر، بسه سي تو که بعد ازمرگت
اسم لُر، تا، به ابد زنده زه اشعاره تونه
(برای دریافت مقاله به وبسایت www.dawar.ir)) مراجعه کنید)


این
اثر که در آمفی تئاتر خانه آهنگسازان ارمنستان و به خوانندگی پروین عالی
پور و همخوانی کوروش اسدپور ضبط شده، شامل مقام «شیرعلی مردان» است که بر
اساس اشعاری از روشن سلیمانی ساخته شده است. در این اثر برخی بخشها توسط
اردشیر صالحپور دکلمه شده و آواز بخش پایانی نیز برعهده رضا صالحی بوده
است.